Lichaamstaal, de taal die iedereen spreekt
    >> BASIS
    >> UITING

    LICHAAMSTAAL
    PRAKTIJK


 Home  Contact  Groeten  Luisteren  Contact maken  Baby's  Stress  Waarheid  Eerlijkheid  Waardering  Manipuleren  NLP  Liefde  Dating  Flirten  Sollicitatie  Verkoop  Toespraak  Presentatie  Vergaderen  Pengebruik  Roken  Aanspraak  Assertiviteit  Ruzie  Agressie  Macht  Man/vrouw  Samen in bed  Kinderen  Op school  Onderwijs  Op kantoor  Sport  Spiegelen  Gedachtenlezen?  Dieren
 


bol.com Partner



Houding in de schoolbanken.

Lichaamstaal van kinderen

Sprakeloze kindertaal

Groot of klein; de lichaamstaal van kinderen onthult veel! Wat vertelt de lichaamstaal van kinderen? Dekt de hand die zij voor haar mond houdt iets toe? Zegt het nerveuse gefriemel aan zijn oorlel dat hij iets achter houdt? Waarom kijkt zij je niet aan als zij iets tegen je zegt? Een houding of blik van een kind zegt meer dan duizend woorden. Vooral jongere kinderen kunnen daarmee nog niet manipuleren. Maar ook als ze wat ouder zijn, sijpelt de echte boodschap nog door de 'gespeelde' heen.

Gevoelens achter de woorden

De lichaamstaal van kinderen liegt zelden! Kinderen hebben nog niet geleerd ermee te manipuleren. Volwassenen wÚten dat zij zich verraden als ze iemand tegen wie ze staan te liegen niet aankijken. Zij zullen diegene daarom eerder te strak en te direct in de ogen kijken dan dat ze de blik ontwijken. Kinderen niet: die zijn nog niet in staat om hun onbewuste fysieke reacties te verhullen. Zij gaan blozen, slaan hun hand voor de mond of kijken krampachtig de andere kant op. Vanaf een jaar of 9 krijgen kinderen steeds beter in de gaten wat ze met hun lichaamstaal teweeg brengen. En daarmee ontstaat ook de kunst ermee te spelen en emoties voor te wenden: de dochter die bewust koketteert met haar vader om iets van hem gedaan te krijgen, de zoon die zijn moeder schuin aankijkt om haar gunstig te stemmen. Toch blijft hun lichaamstaal 'lekken'. Het onthult vaak de ware gevoelens die achter de woorden schuilgaan.

Opvoeden met weinig woorden

Opvoeden kan ook zonder veel woorden. Sterker nog: kinderen leren meer van hun ouders via de lichaamstaal dan door het gesproken woord. Onderzoekers toonden aan dat slechts 7 procent van wat iemand voelt, in woorden wordt uitgedrukt. Zouden ouders de lichaamstaal van hun kind niet snappen, dan zou meer dan 90 procent van zijn gevoelens, gedachten en bedoelingen hen ontgaan. Bij kinderen speelt de non-verbale taal een nog belangrijker rol in de communicatie dan bij volwassenen. Zolang ze nog niet praten, zijn kinderen volledig op lichaamstaal aangewezen om hun bedoelingen duidelijk te maken.

Gelukkig beschikken kinderen van nature over een hele reeks van zintuiglijke en waarnemingsvaardigheden om te kunnen communiceren. Het lijkt alsof ze in dit opzicht 'voorgeprogrammeerd' zijn. Vooral door huilen en door hun gezichtsuitdrukking geven ze aan wat hen beweegt. Hoe ouder ze worden, hoe beter kinderen zich verbaal kunnen uitdrukken. Maar ook dan is hun body language vaak veelzeggender dan hun woorden, al was het alleen maar omdat ze die 7 procent schaarse zinnen vooral gebruiken om feiten over te brengen ('Ik moet naar de wc').

Leren interpreteren

Begrip van elkaars stille signalen versterkt de band tussen ouders en kinderen. Het interpreteren ervan is echter niet altijd makkelijk. Dat komt omdat lichaamstaal nogal inconsequent is en bovendien niet altijd en overal dezelfde betekenis heeft. Die kan per situatie verschillen. Het is daarom belangrijk om de hele context mee te nemen. Iemand die zich naar een ander toekeert, kan dat doen omdat hij hem aardig vindt, maar ook omdat hij toevallig het gespreksonderwerp interessant vindt. Lichaamstaal is ook cultuurbepaald. Zo leren Nederlanders hun kinderen iemand aan te kijken als die tegen hen praat.

Een Marokkaans meisje krijgt juist te horen dat dat onbeleefd is. De verbale boodschap kan niet los gezien worden van de non-verbale. Beide vormen van communicatie be´nvloeden elkaar en zijn van elkaar afhankelijk. Het kind dat een keihard en met voor de borst gekruiste armen uitgegilde zin als 'IK BEN NIET BOOS!' letterlijk opvat, zou wel eens van een hele koude kermis thuis kunnen komen. Wat bij de een onzekerheid onthult, kan bij een ander op iets heel anders duiden. Daarom moet lichaamstaal ook altijd in relatie tot het karakter worden ge´nterpreteerd. Tenslotte kunnen ook zaken als ziekte of medicijngebruik ervoor zorgen dat zogenaamd overduidelijke lijfelijke tekens toch niet zo vanzelfsprekend zijn als op het eerste gezicht lijkt.

Spiegelen of 'mismatchen'

Psychologen onderscheiden twee technieken om non-verbale uitingen van kinderen beter te kunnen begrijpen. De eerste techniek is nabootsen en spiegelen. Door kinderen na te doen, leren ouders niet alleen veel over hen, maar komen ze ook dichterbij. Zo zullen ze veel beter kunnen invoelen waar hun kind tegenaan loopt bij het leren schrijven als ze zijn bewegingen na-apen: de handbewegingen, de gespannenheid van zijn gezicht, zijn zenuwtrekken.

Ouders ervaren zo zelf waaraan hun kind behoefte heeft. Het is echter af te raden om deze techniek in ruzies toe te passen. Degene die spiegelt, volgt en 'onderwerpt' zich aan de ander. In een conflictsituatie is het niet handig om zo het kind de leiding te geven en zelf een onderdanige positie in te nemen. In zo'n geval is het beter om over te gaan op 'mismatchen', dus precies het tegenovergestelde te doen. Leunt een kind naar voren, buig als ouder dan juist naar achteren. Daarmee geef je aan dat je niet met hem meegaat en blijf jij de baas.

Afstemmen

Afstemmen op het 'denkkanaal' is een tweede techniek. Kinderen leren de wereld kennen door middel van hun zintuigen: zien, horen, voelen/ aanraken, ruiken en proeven. Deze vijf zintuiglijke kanalen hebben een parallel lopend denkkanaal, dat gekoppeld is aan een specifiek, herkenbaar, non-verbaal gedragspatroon. Het denken verloopt vooral via zien (visueel), horen (auditief), voelen (kinesthetisch) en het vertalen van ervaringen in woorden (digitaal). De meeste mensen hebben een voorkeur voor ÚÚn van deze denkmethoden. Door te kijken naar de bijzonderheden van de lichaamstaal, kunnen ouders te weten komen in welk denkkanaal hun kind zich bevindt. Dat is belangrijk om het kind (volledig) te kunnen bereiken. Althans, dat is de theorie van de psychologen Bandler en Grinder, de grondleggers van het Neuro Lingu´stisch Programmeren (NLP).

Een kind dat druk aan het spelen is, gebruikt vooral zijn visuele denkkanaal. Als zijn moeder op dat moment een cd beluistert, bevindt ze zich op een ander denkniveau, namelijk het auditieve. Haar (auditieve) boodschap om te stoppen met spelen, zal haar kind pas bereiken als zij zich aan zijn denklevel aanpast, bijvoorbeeld door een tijdje met hem mee te spelen. Door afstemming kunnen ouders hun kind zo van de ene naar de andere denkhouding begeleiden. Kennis van het voorkeurskanaal van hun kind kan de communicatie bevorderen: een visueel ingesteld kind, moet zijn moeder aankijken om te bevatten wat zij zegt. Daarentegen zal een kind dat auditieve kanalen prefereert, juist moeten wegkijken om zich op mama's woorden te kunnen concentreren.

Lichaamstaallessen

Sommige lichaamstaal - zoals de mimiek bij uitingen van emoties - is aangeboren. Veel van de lichaamstaal leren kinderen van hun ouders. Er bestaan immers geen vaste regels of woordenboeken waarin ze de betekenis van onuitgesproken boodschappen kunnen opzoeken. Daarom is het belangrijk dat ouders zelf zoveel mogelijk eenduidige signalen afgeven. Een 'congruente boodschap overbrengen' heet dat in vakjargon: lichaamstaal en gesproken taal moeten hetzelfde zeggen. Als zijn huilende moeder hem bezweert dat 'er echt niets aan de hand is' zal een kind danig in de war raken. Huilen betekent toch verdriet? Heeft hij het dan altijd fout gehad?

Ouders zouden hun kinderen bewuster kunnen maken van de betekenis van hun verborgen boodschappen. Snauw hem niet toe dat hij verdorie rechtop moet gaan zitten, maar leg hem duidelijk uit dat het een onge´nteresseerde indruk wekt als hij onderuitgezakt in zijn stoel zit. Emotionele voorbeelden op tv of video kunnen aangegrepen worden om kinderen te leren onderscheid te maken in non-verbale uitingen: 'Wat voelt Bassie nou? Hoe zie je dat?' Ze moeten daarbij vooral letten op ogen, wenkbrauwen en mond. Onderzoek toont aan dat de meeste emotionele signalen via deze lichaamsdelen worden geuit. Ze af en toe corrigeren, kan ook geen kwaad. Zie je datje kind in zijn spel met anderen steeds veel ruimte inneemt, leg hem dan uit hem dan uit dat zoiets bij zijn speelkameraadjes irritatie kan opwekken omdat hij daarmee onbewust aangeeft de baas te (willen) zijn.

Ouders kunnen hun kind ook leren hun lichaamstaal positief in te zetten. Zo zal een kind dat zijn verbale 'Nee' ondersteunt door non verbaal verzet (evenwichtige, ontspannen houding, oogcontact houden, niet glimlachen en met vaste, lage stem praten) beter weerstand kunnen bieden aan opdringerige verzoeken. En tenslotte zouden ouders zich zelf ook bewust moeten zijn van hun eigen lichaamscommunicatie. Kinderen doen hun gebaren, gezichtsuitdrukkingen en houdingen na. Een moeder die zelf in woede steeds haar wenkbrauwen fronst en haar vuisten balt, moet niet verbaasd zijn als haar tweejarige dat ook doet. Want ook op non-verbaal gebied zijn zijn vader en moeder het grote voorbeeld! .

Dit artikel verscheen december 2004 in het maandblad J/M, vakblad voor ouders met kinderen op de basisschool. Het artikel kwam tot stand in samenwerking met Bodycom Lichaamscommunicatie en is geplaatst in overleg met de uitgever.

tekst: Anne Elzinga (J/M).
© J/M Weekbladpers Tijdschriften


Lichaamstaal bij baby's Frank van Marwijk   Lichaamstaal bij baby's  
In augustus 2012 verscheen de achtste druk van het succesvolle boek Lichaamstaal bij baby's van Frank van Marwijk. In dit boek staat de communicatie tussen ouder en baby centraal. Het boek biedt boeiende informatie aan ouders met baby's en aan iedereen die beroepsmatig met baby's te maken heeft. Ook leuk als kraamcadeautje.

 Meer informatie
 Hoofdstukindeling
 Online bestellen

Gerelateerde onderwerpen:

Op school I  Zithoudingen kind I  Onderwijs I  Man of vrouw I  Baby's


In maart 2012 verscheen de elfde druk van

Manipuleren kun je leren

geschreven door lichaamstaalexpert
Frank van Marwijk


Meer dan 30.000 exemplaren verkocht!
Bestellen via Managementboek
Bestellen via Bol.com

Informatie

Indien u belangstelling heeft voor een presentatie over lichaamstaal binnen uw bedrijf of vereniging dan geven wij hierover graag meer informatie.

Bodycom Lichaamscommunicatie
Voorschoten
K.v.K. Haaglanden 28088572
http://www.lichaamstaal.nl (.com)
e-mail:
telefoon: 06 16024219


baby's dragen in een doek Hoe zit/zat jij in de schoolbanken?

Terug naar Index







Boeken op onderwerp:
kinderen
opvoeding
ouders
school
spelen
gezin

Manipuleren kun je leren
Meer dan 30.000 exemplaren!
Manipuleren kun je lerenFrank van Marwijk schrijft over subtiele lichaamstaal en be´nvloeding via onbewuste kanalen in zijn boek Manipuleren kun je leren

Meer informatie en nieuws
Bestellen via Managementboek
Bestellen via Bol.com


Lichaamstaal bij baby's: achtste druk
Lichaamstaal bij baby'sIn augustus 2012 verscheen de achtste druk van het boek Lichaamstaal bij baby's van Frank van Marwijk.
Meer informatie
Hier bestellen.





Nieuwe pagina's:
Lichaamstaal in het onderwijs
Collecteren voor goede doelen
Manipuleren kun je leren
Complimenten in relaties
Persoonlijke lichaamstaal
Combinaties van lichaamssignalen
Lichaamstaal van dieren
Griekse gebaren
Franse gebaren
Kus-test
Ademhaling
Ruzie maken
Expressiespel
Schaduwen lezen?
Lichaamstaal van kinderen
Ogentest
Gedachtenlezen?
Ik weet het niet...
Lichaamstaal weblog